Homoseksuele wensouders die met een draagmoeder hun kinderwens willen vervullen kunnen vanaf volgend jaar terecht in Nederlandse klinieken. Vanwege strikte criteria kwamen ze daarvoor tot nu toe niet in aanmerking. Daar komt nu verandering in, blijkt uit een rondgang die de monitor deed voor het onderzoek Kinderwens langs alle IVF-klinieken.

Zowel MC Kinderwens in Leiderdorp als Nij Geertgen in Elsendorp starten in 2019 met draagmoederschap voor homoparen. In Leiderdorp gaat het in eerste instantie om een behandeling waarbij de draagmoeder ook de eiceldonor is. In Nij Geertgen hoeft dat niet.  Daar wordt een embryo teruggeplaatst dat genetisch verwant is aan één van de wensvaders én een eiceldonor die niet verwant hoeft te zijn aan de draagmoeder. ‘Ik vind het te gek voor woorden dat homostellen, maar ook vrouwen met bijvoorbeeld oncologische klachten, naar het buitenland moeten gaan om daar hun kinderwens in vervulling te laten gaan,’  zegt directeur van Nij Geertgen Marc Scheijven.  ‘Terwijl alle medische en technische ervaring en kennis in huis is.’

VUmc overweegt IVF-draagmoederschap voor homoparen

Twee andere klinieken overwegen nog of ze IVF-draagmoederschap voor homoparen aan gaan bieden. Het gaat om het Isala Fertiliteitscentrum in Zwolle, en Amsterdam UMC, locatie Vumc.  ‘Het plan is om volgend jaar met een speciaal project te starten, bedoeld voor mannen die met behulp van een draagmoeder samen een kind willen krijgen,’ reageert gynaecoloog Roel Schats van het VUmc, het enige ziekenhuis dat IVF-draagmoederschap al onder strikte voorwaarden aanbiedt.  Hij hielp in zijn kliniek de afgelopen 10 jaar 60 heteroseksuele wensouders om hun kinderwens via een draagmoeder te vervullen. Er werden 35 baby’s geboren.

De angst van de artsen

In 2016 nam de beroepsgroep NVOG het standpunt in om IVF-draagmoederschap onder strikte voorwaarden mogelijk te maken voor homoseksuele wensouders. ‘We zien elk jaar dat er tientallen mannenparen zich wenden tot artsen met dit verzoek. Maar tot nu toe is dat in Nederland niet mogelijk en zien mannen zich genoodzaakt om naar het buitenland te gaan,’ stelt gynaecoloog Annemiek Nap namens de beroepsgroep. Afgelopen zomer verscheen het nieuwe modelreglement van de Embryowet. Een document dat praktische handvatten biedt voor gynaecologen, IVF-artsen en embryologen hoe ze in de praktijk om moeten gaan met de Embryowet. En daarin is ook een hoofdstuk gewijd aan verruimde criteria rondom draagmoederschap. Maar de klinieken, waaronder het VUmc, zijn huiverig. Er komt veel kijken bij de psychische en juridische zorg eromheen, en artsen worstelen met de vraag: Zijn de wensouders, de draagmoeder en het kind juridisch voldoende beschermd als er tijdens of na de behandeling iets misgaat? Bijvoorbeeld als de draagmoeder spijt krijgt en het kind niet meer wil afstaan. Juridisch gezien kan dat, omdat zij het kindje baart en daarmee voor de Nederlandse wet de moeder is.

Politiek besluit

Twee jaar geleden adviseerde de Staatscommissie Herijking ouderschap om in het Nederlandse recht een specifieke regeling voor draagmoederschap op te nemen, om zo de risico’s voor alle betrokkenen te beperken. Eén van de aanbevelingen is om de rechten van de wensouders en het kind beter te waarborgen. Een draagmoeder die spijt krijgt, heeft dan nog zes weken de tijd om via de rechter een verzoek tot ontbinding van de draagmoederschapsovereenkomst in te dienen. Daar moet ze dan een goed argument voor hebben. Een heikele kwestie waar politici nog steeds geen besluit over genomen hebben.

Vragen

Bij het lezen van het bovenstaande artikel komen zo veel verschillende gevoelens omhoog. Blijdschap en trots zijn de eerste die de kop op steken. Want wat is Nederland toch een verdomd goed land, wat gaaf dat we bezig zijn dit te normaliseren. Ook al gaat het voor sommige mensen natuurlijk niet snel genoeg.

Voor mij is het nog steeds een wonder dat we met de wetenschap zo ver zijn dat wij zonder de natuur kinderen op de aarde kunnen zetten.

Die laatste zin kenmerkt dan ook direct mijn zorgen en de vragen die er bij mij opkomen. Want naast blijdschap en trots heb ik zo veel vragen. Vragen als;

  • Heeft een kindje niet een moeder nodig? Een kind bij de moeder weghalen is ontzettend stressvol. De draagmoeder bereid zich voor op het weggeven van het kind waardoor er een bepaalde onthechting en stress plaatsvindt. Prenataal, en ook daarna, slaat een kind dat op in het fysieke geheugen, als informatie in het lijf, terwijl het nog niet in staat is zichzelf te beschermen tegen de heftige emoties die deze zaken teweegbrengen. Een kind kan het ook nog niet begrijpen. Veel stress van de moeder tijdens de zwangerschap activeert het stress-systeem van de ongeboren baby. Het gevolg: moeite met slapen, snel overprikkeld, overmatig huilen, angstig enzovoort.
  • En mijn grootste vraag; Is een kindje adopteren dan niet nét zo mooi en bijzonder? Er hangen uiteraard heel andere voorwaarden aan en het is niet je eigen DNA, maar is dat de énige reden dat je als stel voor een kind kiest?

Ik kan hier helaas geen realistische mening over geven. Ik snap het willen van kindje als geen ander en heb met mijn man altijd besproken dat als het niet zo mag zijn dat we dan niet het medisch circuit in zouden gaan maar zouden kiezen voor adoptie. In deze positie ben ik gelukkig nooit geweest en ik kan dus niet zeggen of mijn mening puntje bij paaltje (of misschien gewoon na een paar jaar) zou veranderen. Voor nu geniet ik van het geluk van anderen en hoop ik dat heel veel lieve kindjes twee fantastische vaders (en een bonusmoeder!) mogen krijgen.

De Monitor over draagmoederschap in Nederland is 13 november om 21.25 uur te zien op NPO 2.

Bron

OuderschapVE

Mijn naam is Hannah Schouwenaar. Ik ben oprichtster van OVE en een ukelele-spelende moeder die graag reist en door de natuur wandelt. Ik ben veteraan in het werken met (aanstaande) ouders. Ik help zwangere vrouwen en hun partners bij het voldragen van een zwangerschap en bevalling die zo goed mogelijk past bij hun waarden.

Geef een reactie

Close Menu